Moja ya changamoto kubwa kwa wafanyabiashara wadogo ni kupanga bei ya bidhaa.
Wengi hufanya hivi:
- Kuiga bei ya jirani
- Kuongeza “kidogo tu”
- Kuweka bei kwa hisia
Lakini bei isiyopangwa kwa mahesabu sahihi inaweza:
- Kupunguza faida
- Kuua cash flow
- Kuzuia ukuaji wa biashara
Katika makala hii, tutajifunza jinsi ya kupanga bei kwa mfumo sahihi wa mahesabu ya biashara.
Kosa la Kwanza: Kuweka Bei Bila Kujua Gharama Halisi
Wafanyabiashara wengi huhesabu:
Bei ya kununua tu.
Lakini gharama halisi inajumuisha:
- Bei ya manunuzi
- Usafiri
- Kodi
- Gharama za uendeshaji
- Muda wako
Ukisahau hizi, unapunguza faida yako.
Hatua ya 1: Tambua Gharama ya Bidhaa (Cost Price)
Cost price ni:
Bei ya kununua + gharama zote za kuifikisha dukani.
Mfano:
- Ulinunua kwa 20,000
- Usafiri 2,000
- Kodi 1,000
Cost price = 23,000
Sio 20,000.
Hatua ya 2: Ongeza Gharama za Uendeshaji
Biashara ina gharama za kila mwezi:
- Kodi ya pango
- Umeme
- Mishahara
- Intaneti
- Matangazo
Gawanya gharama hizi kwa bidhaa zako.
Hii inasaidia kujua ni kiasi gani kila bidhaa inachangia.
Hatua ya 3: Ongeza Faida Inayokusudiwa
Usiache faida iwe “bahati”.
Amua margin yako:
- 20%
- 30%
- 40%
Mfano:
Cost price = 23,000
Faida 30% = 6,900
Bei ya kuuza = 29,900 (unaweza kuzungusha 30,000)
Hatua ya 4: Angalia Soko Lakini Usifuate Kipofu
Ni vizuri kujua bei za soko.
Lakini usipunguze bei kwa hofu.
Ikiwa:
- Huduma yako ni bora
- Mahali pako ni pazuri
- Ubora wako ni mzuri
Wateja watalipa thamani.
Hatua ya 5: Tofautisha Kati ya Mauzo na Faida
Bei ya chini inaweza kuongeza mauzo,
Lakini kupunguza faida.
Lengo sio kuuza sana.
Lengo ni kupata faida sahihi.
Mkakati wa Advanced: Psychological Pricing
Mfano:
29,900 badala ya 30,000.
Inaonekana ndogo lakini inaathiri maamuzi ya mteja.
Lakini hakikisha bado unapata faida.
Hatari ya Kuuza Kwa Bei ya Hasara
Wafanyabiashara wengine hufanya:
“Niuzie chini nipate mzunguko.”
Lakini bila hesabu sahihi:
Unauza kwa hasara bila kujua.
Na mwishowe biashara inashindwa kujiendesha.
Uhusiano Kati ya Bei na Cash Flow
Bei sahihi:
- Inaongeza faida
- Inaongeza mzunguko wa pesa
- Inawezesha kuwekeza tena
Bei mbaya:
- Inaongeza presha ya kifedha
- Inaongeza madeni
- Inazuia ukuaji
Mfano wa Kivitendo
Mfanyabiashara wa vipodozi:
Alikuwa ananunua kwa 15,000
Anauza 18,000
Anafikiri faida ni 3,000.
Lakini hajahesabu:
- Usafiri
- Kodi
- Umeme
Baada ya kufanya mahesabu sahihi,
Anaona faida halisi ni 800 tu.
Huu ndio umuhimu wa mfumo wa mahesabu.
Hitimisho
Kupanga bei si kubahatisha.
Ni maamuzi ya kimkakati yanayohitaji mfumo wa hesabu za biashara.
Ukiwa na mfumo sahihi:
- Utajua faida halisi
- Utapanga ukuaji
- Utadhibiti cash flow
- Utajenga biashara imara
Ikiwa unataka kujifunza mfumo kamili wa kupanga bei, kudhibiti stock na kufanya hesabu za faida kwa kitaalamu, jiunge na Kozi ya Hesabu za Biashara na Usimamizi wa Kitaalamu na ujenge biashara yenye msingi thabiti.